Μία σειρά ευνοϊκών διατάξεων που παραμένουν σε ισχύ δίνουν τη δυνατότητα στους ασφαλισμένους να… πατήσουν γκάζι και να επιταχύνουν την έξοδο στη σύνταξη. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή, καθώς ισχύουν διαφορετικές διατάξεις, με τα όρια ηλικίας να είναι σε άμεση συνάρτηση με το έτος θεμελίωσης δικαιώματος.
Στο δρόμο προς τη συνταξιοδότηση είναι αναγκαίο οι ασφαλισμένοι να γνωρίζουν με ακρίβεια τι ακριβώς προβλέπεται, για να κάνουν τις σωστές κινήσεις. Η «Βραδυνή της Κυριακής» παρουσιάζει σήμερα απαντήσεις στα συνηθέστερα ερωτήματα των ασφαλισμένων, που είναι κοντά στη συνταξιοδότηση.
Θα αλλάξουν τα όρια ηλικίας το 2026;
Όχι, πρόκειται για μύθο. Δεν θα υπάρξει καμία νέα ρύθμιση, που να αλλάζει τα όρια ηλικίας για τους ασφαλισμένους που ετοιμάζονται να βγουν στη σύνταξη την επόμενη χρονιά. Επομένως, μπορούν από τώρα να κάνουν το σχεδιασμό τους και δεν απειλούνται από νέες ανατροπές στο καθεστώς συνταξιοδότησης.
Ποιοι ασφαλισμένοι μπορεί να κινδυνεύουν μελλοντικά από την αλλαγή των ορίων ηλικίας;
«Παγωμένα» μέχρι το 2030 αναμένεται να μείνουν τα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση. Η αλήθεια είναι πως με βάση την νομοθεσία το όριο ηλικίας θα εξετάζεται κάθε τριετία, ανάλογα με το πώς θα εξελίσσεται και το προσδόκιμο όριο ζωής. Ωστόσο, οι μέχρι τώρα μελέτες δείχνουν πως δεν θα χρειαστεί να υπάρξει αύξηση των ορίων ηλικίας το 2027. Επομένως, το θέμα αναμένεται να εξεταστεί εκ νέου το 2029, και αν τότε κριθεί πως απαιτείται κάποια αλλαγή, αυτή θα «τρέξει» το 2030. Πάντως, ακόμα και αν αποφασιστεί κάποια αλλαγή το 2030, το πιθανότερο είναι πως δεν θα αγγίξει όσους είναι μία «ανάσα» πριν από τη συνταξιοδότηση και θα δοθεί μία περίοδος χάριτος.
Για ποιες μητέρες ανηλίκων ισχύει ειδικό καθεστώς;
Κερδισμένες είναι οι γυναίκες που είχαν ανήλικο τέκνο και τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης μέχρι το τέλος του 2012. Οι συγκεκριμένες ασφαλισμένες κλείδωσαν δικαίωμα και μπορούν να αποχωρήσουν ανάλογα με το όριο ηλικίας που προβλέπεται. Να σημειωθεί εδώ πως ειδικό καθεστώς για μητέρες ανηλίκων, που έπιασαν τις προϋποθέσεις μέχρι το τέλος του 2012, ισχύει τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
Προβλέπεται ειδικό πλαίσιο για πατέρες με ανήλικα τέκνα;
Αυτό είναι αλήθεια για όσους άντρες είχαν ανήλικα τέκνα και 25ετία στο Δημόσιο τη διετία 2011-2012. Για τους συγκεκριμένους ασφαλισμένους ισχύει ένα ευνοϊκό πλαίσιο και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ανάλογο καθεστώς με αυτό που ισχύει για τις μητέρες ανηλίκων. Στον ιδιωτικό τομέα ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν μόνο για χήρους πατέρες με ανήλικα τέκνα.
Ισχύουν ειδικές διατάξεις για τρίτεκνους στο Δημόσιο;
Στο δημόσιο τομέα υπάρχουν συγκεκριμένες διατάξεις που επιτρέπουν την έξοδο με 20ετία και τρία και άνω, τέκνα. Συγκεκριμένα: τρίτεκνες και άνω, μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2010 την απαραίτητη 20ετία μπορούν να αποχωρήσουν ανά πάσα στιγμή, καθώς το δικαίωμα ασκείται χωρίς όριο ηλικίας. Ευνοϊκό πλαίσιο ισχύει επίσης για τρίτεκνους (άνδρες – γυναίκες) που είχαν συμπληρώσει το 2011 ή το 2012 την απαραίτητη 20ετία και πρόλαβαν να πιάσουν το κατά περίπτωση όριο.
Παραμένουν σε ισχύ ευνοϊκές διατάξεις για έξοδο με 35ετία;
Στο δημόσιο τομέα οι πλέον κερδισμένοι είναι όσοι είχαν συμπληρώσει 25ετία μέχρι το τέλος του 2010, οπότε και κλείδωσαν το δικαίωμα για έξοδο με 35ετία και το κατά περίπτωση όριο ηλικίας. Ευνοϊκό καθεστώς ισχύει, επίσης, για όσους κλείδωσαν δικαίωμα το 2011 (προσοχή: για την έξοδο απαιτούνται συνολικά 36 έτη ασφάλισης) και το 2012 (προσοχή: η έξοδος γίνεται με 37 έτη ασφάλισης). Στον ιδιωτικό τομέα τυχεροί είναι όσοι είχαν 10.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 και στην πορεία πρόλαβαν να συμπληρώσουν το κατά περίπτωση όριο ηλικίας. Ευνοϊκό καθεστώς ισχύει, επίσης, για όσους κλείδωσαν δικαίωμα:
- Το 2011 με 10.500 ημέρες ασφάλισης (προσοχή: για την έξοδο απαιτούνται συνολικά 36 έτη ασφάλισης και το κατά περίπτωση όριο ηλικίας).
- Το 2012 επίσης με 10.500 ημέρες ασφάλισης (προσοχή: η έξοδος γίνεται με 37 έτη ασφάλισης και το κατά περίπτωση όριο ηλικίας).
Ποιοι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να πάρουν πρόωρη σύνταξη;
Οι ασφαλισμένοι που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν με πρόωρη/μειωμένη σύνταξη και ευνοϊκά όρια ηλικίας θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, έως την 31η Δεκεμβρίου 2012 και το όριο ηλικίας έως την 31η Δεκεμβρίου 2022.
Τι προβλέπεται για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα;
Όσοι ανήκουν στο καθεστώς ασφάλισης των βαρέων του Δημοσίου και απασχολούνται ως μόνιμοι σε ΟΤΑ, έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σε περίπτωση που έχουν συμπληρώσει συνολικά τουλάχιστον 12 έτη ασφάλισης στα βαρέα των ΟΤΑ μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012, είναι οι πλέον κερδισμένοι, καθώς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης παραμένει το 58ο έτος της ηλικίας. Σε περίπτωση που έχουν συμπληρώσει συνολικά τουλάχιστον 12 έτη ασφάλισης στα βαρέα των ΟΤΑ μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, τότε το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι το 60ό έτος της ηλικίας.
Στον ιδιωτικό τομέα υπάρχουν επίσης ρυθμίσεις που δίνουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης πριν από τα 60, υπό προϋποθέσεις. Ωστόσο, στις περιπτώσεις των βαρέων χρειάζεται προσοχή από τους ασφαλισμένους, καθώς είναι απαραίτητο να έχουν συμπληρωθεί 1.000 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη (δεν προβλέπεται ανάλογη ρύθμιση για όσους έχουν 10.500 ένσημα, εκ των οποίων τα 7.500 στα βαρέα).
Ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης φέτος, πότε βγαίνουν στη σύνταξη;
Δεν υπάρχει ειδικό καθεστώς για ασφαλισμένους που θεμελιώνουν φέτος δικαίωμα για σύνταξη. Επομένως, θα πρέπει να περιμένουν μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους για πλήρη σύνταξη ή εναλλακτικά του 62ου έτους, αλλά με 40 χρόνια δουλειάς. Σε όσες περιπτώσεις προβλέπεται μειωμένη σύνταξη, αυτή καταβάλλεται στα 62. Φυσικά, υπάρχουν και επιμέρους ρυθμίσεις για ειδικές ομάδες ασφαλισμένων (π.χ. για τα βαρέα).
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»