Σαρωτικές αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή . με σημαντικότερες αυτές οι οποίες αφορούν την εξ αδιαθέτου κληρονομιά. Η αρμόδια νομοπαρασκευαστική επιτροπή υπό τον καθηγητή Απόστολο Γεωργιάδη αναμένεται να προτείνει ότι στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαθήκη το ένα τρίτο της περιουσίας, από 25% σήμερα, θα κληρονομεί ο σύζυγός από τον εκλιπόντα σύζυγό του, αφήνοντας τα δύο τρίτα στα παιδιά τους.
Παράλληλα, «ακλόνητες» αναμένεται να παραμείνουν οι οι ιδιόγραφες διαθήκες, η εγκυρότητα των οποία θα διασφαλιστεί με επιπλέον δικλείδες ασφαλείας, που θα προτείνει η νομοπαρασκευαστική επιτροπή
Ειδικότερα στις προτάσεις της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής περιλαμβάνεται η καθιέρωση αποζημίωσης σε δικαιούχο που θα αποκλειστεί από τη νόμιμη μοίρα, ενώ θα εισαχθεί για πρώτη φορά στο Ελληνικό Δίκαιο ο ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων, που επιτρέπουν στον διαθέτη, όσο είναι ακόμα εν ζωή, να συμφωνεί ελεύθερα με τους κληρονόμους του για το πώς θα μοιραστεί η περιουσία. Οριστικά εκτός κληρονομιάς φαίνεται πως θα παραμείνουν όσοι δεν έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαθήκη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» σήμερα Τρίτη, 26 Αυγούστου 2025, η επόμενη και ενδεχομένως τελευταία συνεδρίαση της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο και σε αυτή αναμένεται να συζητηθεί ένα ακανθώδες θέμα που αφορά τα χρέη της κληρονομιάς. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα, καθώς αποτελεί και τον βασικό λόγο αποποίησης μιας κληρονομιάς Με το ισχύον πλαίσιο η κληρονομιά και η περιουσία του κληρονόμου θεωρούνται μια ενιαία περιουσία, και κατά συνέπεια στην περίπτωση ύπαρξης χρεών ο κληρονόμος που αποδέχεται την κληρονομιά ευθύνεται για τα χρέη της και με τη δική του περιουσία.
Στο τραπέζι τέθηκε η πρόταση να παραμένει η κληρονομιά ως ξεχωριστή περιουσία, από το ενεργητικό της οποίας θα πληρώνονται τα χρέη της, αλλά σημαντικός αριθμός των μελών της επιτροπής φέρεται να αντιτάχθηκε σημειώνοντας πως ελλοχεύει κίνδυνος να μη λάβουν ποτέ τις οφειλές τους οι δανειστές του κληρονομουμένου ή οι τράπεζες.
Οι αλλαγές
Δύο βασικές αλλαγές που αφορούν την εξ αδιαθέτου κληρονομιά, δηλαδή τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει διαθήκη, φαίνεται πως έχουν «κλειδώσει». Βασική διαφορά σε σχέση με το ισχύον νομικό πλαίσιο είναι πως θα αυξηθεί το ποσοστό που λαμβάνει ο επιζών σύζυγος του τεθνεώτος, που μέχρι σήμερα λαμβάνει το 25% και το υπόλοιπο μοιράζεται στα παιδιά.
Η επιτροπή φαίνεται πως έχει καταλήξει στην αύξηση του ποσοστού του επιζώντος συζύγου στο 33,3%, αφήνοντας τα 2/3 της κληρονομιάς στα παιδιά, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, ότι συνήθως ο/η σύζυγος χρήζει μεγαλύτερης προστασίας λόγω ηλικίας.
Στο 50% παραμένει το ποσοστό στην περίπτωση εξ αδιαθέτου διαδοχής, όπου δεν υπάρχουν παιδιά και κληρονομούν γονείς, αδέλφια και ξαδέλφια.
Εκτός κληρονομιάς παραμένουν τελικά οι σύντροφοι, όσοι δηλαδή δεν έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαθήκη, αλλά θεσπίζεται η δυνατότητα παραμονής τους στο σπίτι του κληρονομουμένου (πιθανότατα για τρία χρόνια) και εξετάζονται κάποιες ακόμη προστατευτικές ρυθμίσεις.
Κληρονομικές συμβάσεις
Σύμφωνα με την «Καθημερινή», την τελική του μορφή φέρεται να έχει λάβει και ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων, που εισέρχεται για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο και επιτρέπει στον διαθέτη, όσο είναι ακόμη εν ζωή, να συμφωνεί ελεύθερα με τους κληρονόμους του για το πώς θα μοιραστεί η περιουσία. Μια τέτοια αλλαγή θα λειτουργούσε θετικά και σε περιπτώσεις ύπαρξης επιχειρήσεων, αφού μεταξύ άλλων μελετάται η ελεύθερη διάθεση άυλων περιουσιακών στοιχείων, όπως είναι τα εμπορικά σήματα και τα πνευματικά δικαιώματα.
Με την εισαγωγή του συγκεκριμένου θεσμού στο κληρονομικό μας δίκαιο ο κληρονομούμενος θα έχει τη δυνατότητα να καταλήγει σε συμφωνία για το πώς θα κατανείμει μέρος της περιουσίας του, θα μπορεί να συμφωνήσει με κάποιον την ύπαρξη ανταλλάγματος, αλλά και να αποκλείσει κληρονόμους υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, ενώ θα θεσπιστεί συγκεκριμένη διαδικασία ελεύθερης συμφωνίας των μερών για τη διάθεση της κληρονομιάς. Η κληρονομική σύμβαση θα είναι δεσμευτική για όσους την υπογράφουν, αλλά θα προβλέπονται περιπτώσεις ανάκλησης της σύμβασης, όπως για παράδειγμα η τέλεση αδικήματος από κάποιον κληρονόμο προς τον κληρονομούμενο.
Θεσμός νόμιμης μοίρας
Δραστικές μεταβολές επιχειρούνται και στον θεσμό της νόμιμης μοίρας, δηλαδή του ελάχιστου μεριδίου της κληρονομιάς που ορίζει ο νόμος για τους πιο στενούς συγγενείς (παιδιά, γονείς, σύζυγο), το οποίο δεν μπορεί να τους στερήσει ο κληρονομούμενος με τη διαθήκη του. Η αρμόδια επιτροπή φέρεται να έχει καταλήξει πως όποιος δεν περιλαμβάνεται στη διαθήκη δεν θα έχει δικαιώματα πάνω στην κινητή και ακίνητη περιουσία του τεθνεώτος, αλλά θα υπάρχει δικαίωμα αποζημίωσης.